Akustyka, mikroklimat, well‑being: jak profesjonalnie zaprojektowany ogród wertykalny zmienia biuro i hotel

# Akustyka, mikroklimat, well‑being: jak profesjonalnie zaprojektowany ogród wertykalny zmienia biuro i hotel Nowoczesne biura i hotele coraz częściej szukają rozwiązań, które jednocześnie poprawiają komfort użytkowników, wspierają zdrowie i wyróżniają obiekt na tle konkurencji. Jednym z najsilniejszych narzędzi w rękach architektów i inwestorów jest **profesjonalnie zaprojektowany** [**ogród wertykalny w biurze i hotelu**](https://clematisogrody.pl/ogrody-wertykalne-wewnetrzne/) – zielona ściana, która realnie wpływa na akustykę, mikroklimat i well‑being. Pracownia **Clematis** od lat projektuje i realizuje [ogrody wertykalne w przestrzeniach komercyjnych](https://clematisogrody.pl/portfolio_group/ogrody-wertykalne/), współpracując z architektami już na etapie koncepcji. Poniższy przewodnik podsumowuje kluczowe wnioski z badań oraz praktyki projektowe, które pomagają zamienić zieloną dekorację w pełnoprawne narzędzie kształtowania środowiska pracy i odpoczynku. * * * ## 1\. Dlaczego ogrody wertykalne stały się standardem w nowoczesnych biurach i hotelach Jeszcze kilka lat temu zielona ściana kojarzyła się głównie z efektownym tłem do zdjęć. Dziś **ogrody wertykalne w biurze i hotelu** coraz częściej są elementem strategii: * poprawy **komfortu akustycznego** (tłumienie pogłosu, redukcja hałasu tła), * stabilizacji **mikroklimatu i jakości powietrza** (wilgotność, CO₂, VOC, kurz), * budowania **dobrostanu pracowników i gości** (biophilic design), * zdobycia lub utrzymania **certyfikacji środowiskowych** (WELL, LEED, BREEAM), * wzmacniania **wizerunku marki** – przestrzeń „premium”, instagramowalna, spójna z ESG. Badania pokazują, że biura z elementami natury – w tym zielonymi ścianami – notują **6–15% wzrostu produktywności, do 15% wyższy poziom well‑being i ok. 10–15% niższą absencję chorobową**\[14\]\[15\]\[19\]\[21\]. W hotelach duże zielone ściany przekładają się na **lepsze oceny komfortu i bardziej pozytywne recenzje gości**\[22\]\[23\]. Dla architekta i inwestora oznacza to, że ogród wertykalny przestaje być tylko „ładnym dodatkiem”, a staje się **elementem funkcjonalnym** – podobnie jak oświetlenie czy akustyczne sufity. * * * **2\. Co odróżnia profesjonalnie zaprojektowany ogród wertykalny od przypadkowej „zielonej dekoracji”** **Profesjonalny ogród wertykalny to system techniczny i biologiczny, a nie wyłącznie dekoracja.** Nie każdy „zielony panel” spełnia wymagania biur klasy A czy hoteli premium. Kluczowa różnica polega na tym, czy system został zaprojektowany pod potrzeby roślin i długoterminową eksploatację. **2.1. System i warstwy techniczne** W **technologii CLEMATIS** ogród wertykalny jest wielowarstwowym systemem funkcjonalnym. Obejmuje: * konstrukcję nośną dopasowaną do budynku (nośność, dylatacje, separacja), * system modułów z podłożem zapewniającym retencję wody i dostęp powietrza, * automatyczny system nawadniania (kontrola, monitoring), * dobór roślin do konkretnych warunków środowiskowych (światło, temperatura, HVAC), * zintegrowane oświetlenie wspierające rozwój roślin, * systemy bezpieczeństwa (czujniki, przelewy, kontrola instalacji). To właśnie konstrukcja ogrodu wertykalnego w największym stopniu decyduje o akustyce, retencji wody i trwałości systemu\[1\]\[2\]\[5\]. Dobór przypadkowych „kieszeni materiałowych” czy paneli dekoracyjnych może dać efekt wizualny, ale nie zapewni trwałości ani możliwości serwisowych. W standardowych rozwiązaniach opartych na elementach z tworzyw sztucznych rośliny często nie mają przestrzeni do wzrostu ani dostępu powietrza. W efekcie system ma charakter wyłącznie dekoracyjny i z czasem traci funkcjonalność. **2.2. Projekt zintegrowany z wnętrzem** Ogród wertykalny pracowni CLEMATIS jest projektowany razem z architekturą wnętrza, a nie dodawany na końcu procesu. Pozwala to zaplanować: * instalacje wodne i elektryczne, * dostęp serwisowy i przestrzeń techniczną, * relacje z wentylacją i akustyką wnętrza, * kompozycję widokową z perspektywy użytkownika. **Brak integracji projektowej jest jedną z głównych przyczyn problemów w realizacjach dekoracyjnych.** **Zespół Clematis** najczęściej wchodzi do projektu już na etapie koncepcji architektonicznej, co pozwala zminimalizować kolizje branżowe i wykorzystać pełen potencjał ogrodu wertykalnego – również w kontekście certyfikacji WELL/LEED. **2.3. Projekt eksploatacji i serwisu** Profesjonalny ogród wertykalny musi być zaprojektowany pod wieloletnią eksploatację. W założeniach CLEMATIS obejmuje to: * scenariusze serwisu i dostęp do instalacji, * przewidywalny budżet utrzymania, * monitoring parametrów systemu, * wczesne wykrywanie problemów (wilgotność, przepływ wody). Tylko wtedy zielona ściana pozostaje atrakcyjna wizualnie i funkcjonalna przez lata – bez ryzyka degradacji i konieczności częstej wymiany roślin. **3\. Akustyka: jak ogród wertykalny wpływa na komfort dźwiękowy** Hałas tła, pogłos w lobby, brak prywatności rozmów telefonicznych w biurze typu open space – to codzienne wyzwania w obiektach komercyjnych. Ogród wertykalny w biurze i hotelu może realnie pomóc w ich rozwiązaniu. **3.1. Mechanizmy działania** W ogrodach wertykalnych efekt akustyczny wynika z trzech elementów: * pochłaniania dźwięku przez porowate podłoże, * rozpraszania fal przez strukturę roślin, * dodatkowej warstwy oddzielającej ścianę konstrukcyjną od przestrzeni. W efekcie zielona ściana działa podobnie jak panel akustyczny – szczególnie w pasmach średnich i wysokich częstotliwości, typowych dla mowy i hałasu biurowego. **3.2. Co mówią badania (interpretacja praktyczna)** Badania potwierdzają, że: * zielone ściany mogą osiągać współczynnik pochłaniania dźwięku na poziomie porównywalnym z wybranymi panelami akustycznymi, * redukcja hałasu o kilka dB jest odczuwalna dla użytkownika, * badania potwierdzają, że największy wpływ na akustykę ma warstwa podłoża, podczas gdy roślinność wzmacnia efekt poprzez rozpraszanie dźwięku\[2\]\[5\] **Oznacza to, że tylko systemowe rozwiązania mogą realnie wpływać na akustykę**. **3.3. Zastosowanie w praktyce** W praktyce ogrody wertykalne wspierają: * redukcję pogłosu w lobby i recepcjach, * poprawę komfortu akustycznego w strefach co-workingowych i open space, * wydzielenie stref o różnym poziomie hałasu, * tworzenie przestrzeni „miękkich” akustycznie. W praktyce **zespół Clematis** często współpracuje z akustykami, aby połączyć ogrody wertykalne z innymi ustrojami (sufity wyspowe, panele ścienne), osiągając wymagane wartości pogłosu i wskaźników komfortu akustycznego. ## 4\. Mikroklimat: wilgotność, temperatura, jakość powietrza **Ogród wertykalny wpływa na mikroklimat tylko wtedy, gdy rośliny funkcjonują w stabilnym ekosystemie.** **4.1. Wilgotność i komfort termiczny** Rośliny, poprzez ewapotranspirację, oddają do powietrza wilgoć, stabilizując mikroklimat. Badania terenowe i laboratoryjne pokazują, że: * roślinność we wnętrzach może podnieść wilgotność względną z poziomów 25–30% do zakresu bliższego 40–50%, uznawanego za komfortowy\[7\]\[11\], * w przestrzeniach z zielonymi ścianami odsetek osób zadowolonych z warunków termicznych i wilgotnościowych sięga 90–96%\[4\]. Dla inwestora oznacza to mniej skarg na „suche powietrze” i bardziej stabilne poczucie komfortu bez konieczności agresywnego nawilżania mechanicznego. **4.2. Jakość powietrza** W zależności od konstrukcji systemu ogród wertykalny może być pasywny (rośliny + naturalna cyrkulacja) lub aktywny, pełniący funkcję biofiltra powietrza. Badania pokazują, że: * w sali konferencyjnej z przenośną zieloną ścianą czas z nadmiernym stężeniem CO₂ spadł o 39%\[20\], * systemy zielonych ścian mogą obniżać stężenia VOC (lotnych związków organicznych) i przechwytywać pyły na liściach oraz w substracie\[8\]\[10\], * użytkownicy przestrzeni z zielonymi ścianami częściej deklarują, że powietrze jest „świeże” i „czyste”, nawet przy porównywalnych parametrach wentylacji\[4\]\[9\]. W praktyce projektowej warto rozważyć **integrację zielonej ściany z systemem wentylacji mechanicznej** – wówczas ogród wertykalny staje się realnym elementem strategii poprawy jakości powietrza, a nie tylko dekoracją. **5\. Well-being i doświadczenie użytkownika** Projektując **ogród wertykalny w biurze i hotelu**, architekt i inwestor mają bezpośredni wpływ na dobrostan użytkowników. **5.1. Biophilic design – realny efekt a zachowanie ludzi** Badania pokazują, że obecność natury we wnętrzu: * obniża **poziom stresu**, tętno i napięcie mięśniowe, * poprawia **nastrój, koncentrację i kreatywność**, * wiąże się z **wyższą satysfakcją z miejsca pracy** oraz większą lojalnością wobec pracodawcy\[14\]\[15\]\[19\]. W biurach z elementami natury notuje się średnio: * do 15% wyższy poziom dobrostanu, * 6–15% wyższą produktywność, * 10–15% niższą absencję\[14\]\[15\]\[19\]\[21\]. **W realizacjach CLEMATIS efekt ten jest trwały, ponieważ rośliny funkcjonują jako stabilny ekosystem.** **5.2. Biuro:komfort pracy i marka pracodawcy** W środowisku biurowym zielona ściana: * staje się naturalnym „kotwicą” dla stref relaksu, spotkań nieformalnych i focus roomów, * wzmacnia przekaz marki pracodawcy jako firmy dbającej o zdrowie i well‑being, * sprzyja ciszy wizualnej – „łagodzi” techniczny charakter sufitów, instalacji, szklanych ścian Firmy inwestujące w biophilic design – w tym ogrody wertykalne – często wykorzystują te realizacje w **komunikacji employer brandingowej** (zdjęcia biura, filmy rekrutacyjne), co podnosi ich atrakcyjność na rynku pracy. **5.3. Hotel:doświadczenie gościa i efekt „wow”** W przestrzeniach hotelowych ogrody wertykalne są szczególnie efektywne w: * lobby i strefach recepcji (dominanta wizualna + poprawa akustyki), * strefach wellness i SPA (wzmocnienie odczucia „naturalnego” relaksu), * ciągach komunikacyjnych i patio (wprowadzenie natury do ścisłego centrum obiektu). Case studies pokazują, że goście hoteli z wyrazistymi zielonymi ścianami: * częściej opisują wnętrza jako **„spokojne”, „relaksujące”, „naturalne”**, * są bardziej skłonni **dzielić się zdjęciami** w mediach społecznościowych, * postrzegają obiekt jako bardziej **premium i pro‑zdrowotny**\[22\]\[23\]. Dla inwestora przekłada się to zarówno na **wyższe oceny online**, jak i lepsze wykorzystanie potencjału marketingowego obiektu. **6\. Kluczowe decyzje projektowe dla architektów i inwestorów** **Aby ogród wertykalny spełnił zakładane funkcje, warto podejść do niego jak do pełnoprawnej instalacji technicznej.** Decyzje podjęte na etapie koncepcji mają bezpośredni wpływ na trwałość, funkcjonalność i koszty eksploatacji. **6.1. Lokalizacja i funkcja** W **technologii CLEMATIS** każda realizacja zaczyna się od określenia funkcji: * czy ogród ma wspierać akustykę, mikroklimat czy przede wszystkim efekt wizualny, * z jakich perspektyw będzie odbierany (biuro, lobby, ciągi komunikacyjne), * jakie są warunki świetlne (naturalne i sztuczne), * jak działa wentylacja i ruch powietrza. **Ogród wertykalny jest projektowany pod konkretne warunki, a nie jako rozwiązanie uniwersalne.** **6.2. Parametry techniczne** Kluczowe decyzje obejmują: * typ systemu (system konstrukcyjny vs panel dekoracyjny), * podłoże i jego właściwości retencyjne oraz wentylacyjne, * sposób montażu i separacji od ściany, * system nawadniania i odprowadzania wody, * integrację z instalacjami budynku i BMS. **Największy wpływ na trwałość systemu ma konstrukcja i podłoże, a nie sama roślinność.** **6.3. Eksploatacja i bezpieczeństwo** W technologii CLEMATIS projekt uwzględnia: * dostęp serwisowy, * scenariusze awarii, * monitoring parametrów, * przewidywalny model utrzymania. **Brak tych elementów prowadzi do degradacji ogrodu wertykalnego w czasie.** Doświadczenie **pracowni Clematis** pokazuje, że dobrze zaprojektowany system z automatycznym nawadnianiem i rozsądnym serwisem jest przewidywalny kosztowo, a wartość dodana dla akustyki, mikroklimatu i wizerunku obiektu znacząco przewyższa koszty eksploatacji. **6.4. Checklista dla architektów i inwestorów** Krótkie podsumowanie decyzji do podjęcia we współpracy z wykonawcą ogrodu wertykalnego: * **Cel projektu**: akustyka, mikroklimat, well‑being, certyfikacja, wizerunek – określ priorytety. * **Lokalizacja**: ściana pełna, trzon, patio, lobby, open space, korytarz hotelowy. * **Warunki środowiskowe**: światło dzienne, oświetlenie sztuczne, temperatura, przepływy powietrza. * **System techniczny**: typ modułów, nawadnianie, fertygacja, integracja z BMS. * **Bezpieczeństwo**: zabezpieczenie przed wilgocią, czujniki, przelewy awaryjne. * **Serwis**: dostęp, częstotliwość, budżet roczny, zakres odpowiedzialności. * **Standardy i certyfikacje**: które kredyty WELL/LEED/BREEAM chcemy wspierać? * **Doświadczenie wykonawcy**: realizacje w obiektach o podobnej skali i funkcji. **7\. Ogród wertykalny a certyfikacje (WELL, LEED, BREEAM)** Dla wielu inwestorów biurowych i hotelowych kluczowe jest, aby elementy wyposażenia wnętrz wspierały **strategie ESG i certyfikacje środowiskowe.** **7.1. WELL Building Standard** WELL v2 traktuje biophilic design jako ważny element wpływający na **Mind, Air, Thermal Comfort, Movement.** Oficjalne materiały wskazują, że **żywe ściany (living green walls):** * wspierają moduły związane z dobrostanem psychicznym, * mogą poprawiać jakość powietrza (Air), * wpływają na odczuwalny komfort termiczny\[24\]. Opracowania praktyczne sugerują, że w wielu projektach WELL **co najmniej 1% powierzchni podłogi powinno być pokryte roślinnością**, a na każdym piętrze rekomenduje się co najmniej jedną zieloną ścianę jako element spełniający wymogi „Indoor Biophilia”\[25\]\[26\]. **7.2. LEED** W LEED biophilic design jest punktowany głównie w obszarze **Indoor Environmental Quality** oraz kredytach innowacyjnych. Zielone ściany pomagają [m.in](http://m.in). w: * zapewnieniu kontaktu z naturą w przestrzeniach roboczych i wspólnych, * poprawie komfortu wizualnego i termicznego, * tworzeniu "restorative spaces" – miejsc regeneracji dla użytkowników\[27\]\[28\]\[29\]. **7.3. BREEAM** BREEAM wprost zaznacza, że zielone ściany nie zawsze liczą się jako teren biologicznie czynny, ale mogą wspierać kredyty z obszaru **Health & Wellbeing, Management, Land Use & Ecology**\[30\]\[31\]\[32\]. W praktyce oznacza to, że dobrze zaprojektowany ogród wertykalny może r**ealnie pomóc w uzyskaniu punktów** w kilku kluczowych kategoriach, jeśli jest konsekwentnie włączony w strategię projektową. **W praktyce tylko systemowe rozwiązania, takie jak technologia CLEMATIS, pozwalają realnie wykorzystać potencjał ogrodu wertykalnego w kontekście certyfikacji.** **8\. Jak pracuje zespół CLEMATIS - rola zaufanego partnera wykonawczego** Przy projektach dla biur i hoteli kluczowe jest nie tylko know‑how ogrodnicze, ale również rozumienie procesów inwestycyjnych, koordynacji branż i wymogów technicznych obiektów komercyjnych. **Zespół Clematis:** \-wchodzi w projekt już na etapie koncepcji, aby dobrać lokalizacje, systemy i gatunki roślin zgodnie z wizją architekta, \-przygotowuje rysunki branżowe z wytycznymi do instalacji wodno‑kanalizacyjnych, elektrycznych i konstrukcyjnych, \-dobiera systemy modułowe o przewidywalnych parametrach akustycznych i mikroklimatycznych, \-planuje serwis i eksploatację tak, by ogród zachował jakość przez lata, \-ma doświadczenie w pracy w czynnych obiektach – np. etapowanie prac, minimalizacja uciążliwości dla najemców i gości. Dzięki temu architekt i inwestor otrzymują partnera, który przejmuje odpowiedzialność za pełen cykl życia zielonej ściany – od koncepcji przez wykonawstwo po wieloletnią pielęgnację. **9\. Najczęstsze błędy w projektowaniu ogrodów wertykalnych w obiektach komercyjnych** **9.1. Traktowanie ogrodu wertykalnego jako dekoracji** Skutek: \-brak miejsca na instalacje i serwis, \-kolizje z nawiewami i wywiewami, \-nierównomierne oświetlenie i słaba kondycja roślin. **Rozwiązanie: włącz zespół Clematis do projektu na etapie koncepcji, a nie wykończenia.** **9.2. Nieodpowiednia, niskiej jakości konstrukcja ze źle zaprojektowanymi kieszeniami do sadzenia roślin** Skutek: * brak możliwości swobodnego rozrostu korzeni czego efektem jest zła kondycja roślin i konieczność częstej ich wymiany na nowe * choroby pochodzenia grzybowego jako efekt niedotlenienia podłoża * szybko pogarszający się wygląd zielonej ściany **Rozwiązanie:zastosowanie efektywnej, sprawdzonej technologii konstrukcji opracowanej przez zespół projektowy Clematis.** **9.3. Nieprawidłowy dobór gatunków roślin** Skutek: \-częste wymiany roślin, \-choroby i szkodniki, \-konieczność intensywnego doświetlania, które podnosi koszty \- niskiej jakości estetyka **Rozwiązanie: dobierać gatunki po analizie warunków świetlnych i mikroklimatu; korzystać z doświadczenia sprawdzonego wykonawcy.** **9.4. Brak serwisu i kontroli** Skutek: * degradacja wizualna, * awarie, * utrata funkcji systemu. **Technologia CLEMATIS została opracowana dokładnie po to, aby eliminować powyższe problemy.** **10\. FAQ architekta i inwestora** 1. **Czy ogród wertykalny naprawdę poprawi akustykę, czy to tylko efekt placebo?** Badania pokazują realny wzrost pochłaniania dźwięku (αw do 0,4–0,8 w wybranych konfiguracjach) oraz redukcję poziomu hałasu tła o kilka dB\[1\]\[3\]\[5\]. Użytkownicy odczuwają to jako „bardziej miękki” dźwięk i mniejszy pogłos. **2\. Jak ogród wertykalny wpływa na koszty eksploatacji budynku?** Kluczowe są: automatyzacja nawadniania, dobór systemu i dobrze zaplanowany serwis. Dobrze zaprojektowana zielona ściana nie generuje nieprzewidywalnych kosztów, a zyski po stronie komfortu, produktywności i wizerunku zwykle znacząco przewyższają wydatki eksploatacyjne\[14\]\[19\]\[20\]. **3\. Czy zielona ściana może zastąpić tradycyjne systemy wentylacji lub nawilżania?** Nie – ogród wertykalny jest uzupełnieniem, nie zamiennikiem wentylacji mechanicznej. Może jednak zmniejszyć obciążenie systemu (np. poprawiając wilgotność i obniżając CO₂ w obrębie pomieszczenia), co może pomóc w optymalizacji pracy instalacji\[7\]\[10\]\[20\]. **4\. Jakie są minimalne wymagania techniczne, żeby zainstalować ogród wertykalny w istniejącym biurowcu lub hotelu?** Potrzebne są: ściana o odpowiedniej nośności, dostęp do zasilania wodą i kanalizacji (lub zbiornika technicznego), zasilanie elektryczne oraz możliwość zapewnienia doświetlenia. Zespół **Clematis** standardowo przeprowadza audyt lokalizacji i przygotowuje wytyczne dla pozostałych branż. **5\. Czy zielone ściany przyciągają owady lub generują alergeny?** Przy profesjonalnym doborze gatunków i prawidłowej pielęgnacji ryzyko jest minimalne. W obiektach biurowych i hotelowych stosuje się rośliny o niskim potencjale alergennym i kontroluje warunki tak, aby unikać rozwoju pleśni. **11\. Podsumowanie i kolejny krok** Profesjonalnie zaprojektowany i wykonany ogród wertykalny w biurze i hotelu to dziś jedno z najskuteczniejszych narzędzi łączenia estetyki, funkcji i odpowiedzialności środowiskowej. Dobrze dobrany system: \-poprawia akustykę, skracając pogłos i obniżając hałas tła, \-stabilizuje mikroklimat i jakość powietrza (wilgotność, CO₂, VOC) \-wzmacnia well‑being, produktywność i doświadczenie użytkowników, \-realnie wspiera certyfikacje WELL, LEED, BREEAM i strategię ESG. Kluczem jest współpraca z doświadczonym partnerem, który rozumie zarówno świat roślin, jak i realia projektów biurowych i hotelowych. Jeśli planujesz ogród wertykalny w nowym lub modernizowanym obiekcie, warto już na etapie koncepcji skonsultować założenia z **zespołem Clematis** – tak, aby zielona ściana od pierwszego dnia pracowała na komfort, zdrowie i wizerunek Twojego budynku. * * * ### Źródła \[1\] Azkorra, Z. et al., Evaluation of green walls as a passive acoustic insulation system for buildings: [https://greenplantsforgreenbuildings.org/wp-content/uploads/2015/01/Acoustics-and-greenwalls.pdf](https://greenplantsforgreenbuildings.org/wp-content/uploads/2015/01/Acoustics-and-greenwalls.pdf) \[2\] Davis, M., More Than Just a Green Facade: The Sound Absorption Properties of a Vertical Garden with and without Plants: [https://research.tudelft.nl/en/publications/more-than-just-a-green-facade-the-sound-absorption-properties-of-/](https://research.tudelft.nl/en/publications/more-than-just-a-green-facade-the-sound-absorption-properties-of-/) \[3\] Wong, N.H. et al., Acoustics evaluation of vertical greenery systems for building walls: [https://scbrims.wordpress.com/wp-content/uploads/2013/10/061013-acoustics-evaluation-of-vertical-greenery-systems-for-building-walls.pdf](https://scbrims.wordpress.com/wp-content/uploads/2013/10/061013-acoustics-evaluation-of-vertical-greenery-systems-for-building-walls.pdf) \[4\] Lipczyńska, A., Effect of Indoor Green Walls on Environment Perception and Well-Being, Energies 2024: [https://www.mdpi.com/1996-1073/17/22/5690](https://www.mdpi.com/1996-1073/17/22/5690) \[5\] Pais, A.P.T.D., Absorption of Vertical Greenery System: Systematic Literature Review, InterNoise 2019: [https://www.sea-acustica.es/INTERNOISE\_2019/Fchrs/Proceedings/1704.pdf](https://www.sea-acustica.es/INTERNOISE_2019/Fchrs/Proceedings/1704.pdf) \[6\] Resonics, Biophilic Design – The New Way To Reduce Office Noise?: [https://resonics.co.uk/our-blog/biophilic-design-office-noise-acoustics/](https://resonics.co.uk/our-blog/biophilic-design-office-noise-acoustics/) \[7\] Jiang, J. et al., Effects of indoor plants on CO2 concentration, indoor air temperature, relative humidity and subjective perception of indoor air quality: [https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11253968/](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11253968/) \[8\] Taemthong, W., Cheycharoen, K., Green walls can improve indoor air quality in the classroom: [https://www.semanticscholar.org/paper/GREEN-WALLS-CAN-IMPROVE-INDOOR-AIR-QUALITY-IN-THE-Taemthong-Cheycharoen/2313ade6bbd1b568c5575567574949e0074fd087](https://www.semanticscholar.org/paper/GREEN-WALLS-CAN-IMPROVE-INDOOR-AIR-QUALITY-IN-THE-Taemthong-Cheycharoen/2313ade6bbd1b568c5575567574949e0074fd087) \[9\] Indoor green walls for improving air quality and human well-being – case study (Turyn, szkoła podstawowa, 2025): [https://www.researchgate.net/publication/395108672\_Indoor\_green\_walls\_for\_improving\_air\_quality\_and\_human\_well-being\_a\_case\_study\_from\_a\_primary\_school\_in\_Turin\_Italy](https://www.researchgate.net/publication/395108672_Indoor_green_walls_for_improving_air_quality_and_human_well-being_a_case_study_from_a_primary_school_in_Turin_Italy) \[10\] Improving Indoor Air Quality with Green Walls: An Experimental Study, International Journal of Heat and Technology: [https://www.iieta.org/download/file/fid/189307](https://www.iieta.org/download/file/fid/189307) \[11\] 4Nature System, How do green walls affect air humidity?: [https://4naturesystem.com/en/how-do-green-walls-affect-air-humidity/](https://4naturesystem.com/en/how-do-green-walls-affect-air-humidity/) \[12\] Chudy, M., Vertical garden – wertykalny ogród (2015): [https://psjd.icm.edu.pl/psjd/element/bwmeta1.element.ojs-nameId-6e3e8ea9-5a94-37a7-828b-e6cd5da23db6-year-2015-article-2541/c/2541-2565.pdf](https://psjd.icm.edu.pl/psjd/element/bwmeta1.element.ojs-nameId-6e3e8ea9-5a94-37a7-828b-e6cd5da23db6-year-2015-article-2541/c/2541-2565.pdf) \[13\] Indoor green walls for improving air quality and human well-being: a case study from a primary school in Turin (Italy), 2025: [https://www.researchgate.net/publication/396563070\_Indoor\_green\_walls\_for\_improving\_air\_quality\_and\_human\_well-being\_a\_case\_study\_from\_a\_primary\_school\_in\_Turin\_Italy](https://www.researchgate.net/publication/396563070_Indoor_green_walls_for_improving_air_quality_and_human_well-being_a_case_study_from_a_primary_school_in_Turin_Italy) \[14\] Lei, Q., A quantitative study for indoor workplace biophilic design to improve well-being and productivity, Journal of Cleaner Production 2021: [https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0959652621033540](https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0959652621033540) \[15\] The Impact of Biophilic Design on Workers Efficiency: [https://www.researchgate.net/publication/338111192\_The\_Impact\_of\_Biophilic\_Design\_on\_Workers\_Efficiency](https://www.researchgate.net/publication/338111192_The_Impact_of_Biophilic_Design_on_Workers_Efficiency) \[16\] Gray, T., Retrofitting Biophilic Design Elements into Office Site Sheds, IntechOpen 2017: [https://www.intechopen.com/chapters/57846](https://www.intechopen.com/chapters/57846) \[17\] British Safety Council, A green and bright workplace: how biophilic design boosts employee wellbeing, 2025: [https://www.britsafe.org/safety-management/2025/a-green-and-bright-workplace-how-biophilic-design-boosts-employee-wellbeing](https://www.britsafe.org/safety-management/2025/a-green-and-bright-workplace-how-biophilic-design-boosts-employee-wellbeing) \[18\] World Green Building Council, Building the Business Case: Health, Wellbeing and Productivity in Green Offices, 2016: [https://worldgbc.org/wp-content/uploads/2022/03/WGBC\_BtBC\_Dec2016\_Digital\_Low-MAY24\_0.pdf](https://worldgbc.org/wp-content/uploads/2022/03/WGBC_BtBC_Dec2016_Digital_Low-MAY24_0.pdf) \[19\] Ambit, Biophilic office design boosts wellbeing and productivity: [https://www.ambitmoat.com/insight/biophilic-office-design-boosts-wellbeing-and-productivity/](https://www.ambitmoat.com/insight/biophilic-office-design-boosts-wellbeing-and-productivity/) \[20\] Oxygen at Work, Why biophilic design is the future for office spaces: [https://www.oxygenatwork.com/fr/post/why-biophilic-design-is-the-future-for-office-spaces](https://www.oxygenatwork.com/fr/post/why-biophilic-design-is-the-future-for-office-spaces) \[21\] Vikingmoss, Why is it worth investing in plants in hotel spaces?: [https://vikingmoss.com/en/plants/to-the-company/hotel/investment/](https://vikingmoss.com/en/plants/to-the-company/hotel/investment/) \[22\] Green Solution House – case study: [https://www.construction21.org/case-studies/h/green-solution-house.html](https://www.construction21.org/case-studies/h/green-solution-house.html) \[23\] IWBI, Bringing spaces to life through living green walls: [https://resources.wellcertified.com/articles/bringing-spaces-to-life-through-living-green-walls/](https://resources.wellcertified.com/articles/bringing-spaces-to-life-through-living-green-walls/) \[24\] Exubia, Using Plants To Become WELL Certified: [https://www.exubia.co.uk/biophilia-for-sustainability-and-well-being-certifications/](https://www.exubia.co.uk/biophilia-for-sustainability-and-well-being-certifications/) \[25\] Verdeprofilo, Well Certification | Indoor Green Design: [https://www.verdeprofilo.com/en/well-certification-indoor-green-design/](https://www.verdeprofilo.com/en/well-certification-indoor-green-design/) \[26\] USGBC, Designing with Nature, Biophilic Design for the Indoor Environment (LEED credit): [https://www.usgbc.org/credits/innovationcatalog/biophilicdesign](https://www.usgbc.org/credits/innovationcatalog/biophilicdesign) \[27\] USGBC, LEED v4.1 BD+C / ID+C – Biophilic Design & IEQ: [https://www.usgbc.org/credits/new-construction-core-and-shell-schools-new-construction-retail-new-construction-data-73](https://www.usgbc.org/credits/new-construction-core-and-shell-schools-new-construction-retail-new-construction-data-73) \[28\] University of Minnesota, Biophilia in LEED v4: [https://biophilicdesign.umn.edu/sites/biophilic-net-positive.umn.edu/files/2020-08/pdf%2007%20biophilia%20in%20leed.pdf](https://biophilicdesign.umn.edu/sites/biophilic-net-positive.umn.edu/files/2020-08/pdf%2007%20biophilia%20in%20leed.pdf) \[29\] Exubia, Do Plants Contribute to BREEAM?: [https://www.exubia.co.uk/do-plants-contribute-to-breeam/](https://www.exubia.co.uk/do-plants-contribute-to-breeam/) \[30\] BREEAM Knowledge Base, Green walls – recognition of ecological value: [https://kb.breeam.com/knowledgebase/green-walls-recognition-of-ecological-value/](https://kb.breeam.com/knowledgebase/green-walls-recognition-of-ecological-value/) \[31\] BRE, Delivering Sustainable Buildings – BREEAM briefing paper, 2016: [https://tools.breeam.com/filelibrary/Briefing%20Papers/93409-BRE\_BREEAM-Delivering-Sustainable-Buildings\_A4-.pdf](https://tools.breeam.com/filelibrary/Briefing%20Papers/93409-BRE_BREEAM-Delivering-Sustainable-Buildings_A4-.pdf)